به گزارش پارس اکونومیست به نقل ازاقتصادنیوز، آترینا اورعی، پژوهشگر اقتصاد و استاد دانشگاه (LSE) لندن در بخشی از گفت‌وگوی خود با اقتصادنیوز در پاسخ به این پرسش که « الگوی مصرف خانوارها در چند وقت اخیر، خصوصاً بعد از جنگ، تغییر کرده است. خانواده‌ها به تدریج دارند از مصرفشان می‌زنند، از هزینه‌هایشان صرف‌نظر می‌کنند. این تغییر الگوی مصرف را اگر بخواهیم به دو بخش سیاه و سفید تقسیم کنیم، شما تعریف از این دو بخش چیست؟» گفت: یک چیز جالبی اگر در آمار تورم نگاه کنید، می‌بینید که اقلام خوراکی، بیشترین تورم را دارد و از سال 1404 بالای ۱۰۰ درصد است؛ ولی تورم یک‌سری گروه‌های کالایی مثل تفریح و پوشاک به آن اندازه نیست. تعبیر درستی که از این آمار می‌شود داشت این است که فشار تقاضا از روی آن دو تا گروهی که مثال زدم کمتر شده است. این به ما چه می‌گوید؟ این به ما می‌گوید قصه پشت اعداد خیلی مهم است. روایت‌های پشت اعداد خیلی مهم است. آمار و ارقام سلاح‌های خنثی هستند. شما باید بروید، تجربه‌های پشت آنها را، بررسی کنید، روایت‌های پشت آنها را در واقع داشته باشید.

او ادامه داد: به خاطر اینکه آخرین چیزی که فرد از آن می‌زند و حذفش می کند، اقلام خوراکی است. بنابراین، فشار تورم، فشار تقاضا روی گروه خوراکی حفظ می‌شود. روی گروه‌های دیگر می‌بینید که تورم یک مقدار کمتر است، به خاطر اینکه از کانال تقاضا ما خیلی روی آنها فشاری نداریم. یک موضوع دیگر که خیلی مهم است و باز کمتر به آن توجه می‌شود این است که در یک حوزه دیگر، همه ما فقیر می‌شویم و آن هم فقر تصمیم‌گیری است.

اورعی افزود: یک مثال بگذارید بزنم. شاید مثلاً تا دو سال پیش، حتی شاید تا شش ماه پیش، حتی تا یک ماه پیش، اگر می‌رفتیم کافی‌شاپ یا رستوران یا سوپرمارکت یا میوه‌فروشی، دیگر خیلی دقت نمی‌کردیم به اینکه آن مثلاً چهار تا میوه‌ای که داریم می‌اندازیم توی کیسه، چند کیلو است. اگر بیشتر است، کم بکنم؛ حالا یک ذره بالا و پایین بود دیگر.

او گفت: ولی الان افرادی که در خانواده خرید می کنند، حالا پدر خانواده است، مادر خانواده است یا هر فردی از خانوار که هست، خانوار را یک واحد در نظر می‌گیریم، مدام باید محاسبه انجام بدهد، چون بودجه‌اش محدود است. محدودیت، محاسبات زیادی را لازم دارد. قدرت شناختی ما، توان تصمیم‌گیری ما در طول روز توان محدودی است و این شمعی که هر روز روشن می‌شود و هی کوچک و کوچک‌تر می‌شود، بهره می‌گیرد برای اینکه بتواند این محاسبات را انجام بدهد؛ مدام محاسبات بیشتر و بیشتر.

این پژوهشگر اقتصاد گفت: در علوم رفتاری به آن محاسبات ذهنی یا اصطلاح انگلیسی‌اش «منتال اکانتینگ» می گوییم، حسابداری ذهنی باید انجام بدهیم. و این را ما چه‌جوری در جامعه می‌بینیم؟ افرادی که به لحاظ بار ذهنی خسته‌اند، زود عصبانی می‌شوند. شما اگر در جامعه، مخصوصاً اگر رانندگی بکنید، می‌بینید مردم خشمگین‌اند. تاب‌آوری پایین می‌آید. چرا؟ به خاطر اینکه ما از ظرفیت اندک خودمان داریم مدام استفاده می‌کنیم.

اورعی ادامه داد: بنابراین، این هم یک جنبه دیگری از فقر است که ما در نظر نمی‌گیریم. درباره الگوی مصرف، پس حفظ کردن این الگوی مصرف دارد برای ما گران‌تر و گران‌تر می‌شود.